Behandelingsmogelijkheden

Behandelingsmogelijkheden

 

Reumatische aandoeningen zijn helaas nog niet te genezen. Gelukkig zijn er wel behandelingen en medicijnen die ontstekingen remmen en/of de pijn verminderen.

 

Het tijdig opstarten van een behandeling is in ieder geval zeer belangrijk om de ziekte af te remmen en gewrichtsschade te voorkomen. Welke behandeling u krijgt, hangt af van de aandoening en is voor elke patiënt verschillend. Uw reumatoloog zal een voor u geschikte behandeling voorstellen. Deze is vaak multidisciplinair. U krijgt dan met verschillende zorgverleners te maken. Behalve de reumatoloog, krijgt u bijvoorbeeld ook te maken met een reumaverpleegkundige, een kinesitherapeut, een fysiotherapeut, …. Zij kunnen u helpen om te gaan met de gevolgen van reuma.

 

Het is belangrijk om de voorgestelde behandeling goed door te spreken  met uw reumatoloog of een reumaverpleegkundige zodat u goed begrijpt wat er staat te gebeuren. Onderzoek heeft aangetoond dat een goed geïnformeerde patiënt die akkoord gaat met de voorgestelde behandeling, ook beter de afspraken volgt. Dit heet therapietrouw en is cruciaal voor het slagen van de behandeling.

 

Behandeling

Wat is de beste behandeling voor uw vorm van reuma? Wie kan u helpen bij uw problemen? Welke medicijnen zijn er en waarvoor? Helpt een alternatieve behandeling? Heeft een kuur zin? Of een operatie? Allemaal vragen waarmee u te maken krijgt.

 

Medicijnen bij reuma

Reumatische aandoeningen zijn helaas nog niet te genezen. Er zijn wel medicijnen die de ontstekingen remmen of uw pijnklachten verminderen of die beide effecten hebben. Snel starten met medicijnen kan gewrichtsschade voorkomen.

 

Alternatieve behandeling

Mensen met reumatische klachten willen vaak zelf iets kunnen doen aan hun ziekte en zoeken vaak naar alternatieve behandelingen voor hun aandoening. Sommigen zoeken hierin een oplossing als de gewone artsen niets meer te bieden hebben. Anderen hopen juist de klachten in het begin met een alternatieve behandeling te bestrijden.

 

Overleg echter altijd vooraf met uw arts!

 

De meeste alternatieve behandelingen hebben geen wetenschappelijk bewezen effect. Toch kan een dergelijke behandeling verlichting geven als aanvulling op uw gewone behandeling en uw vermoeidheid en pijn verminderen. U bent dan actief bezig met uw ziekte en alleen dát kan al helpen om op een positieve manier met uw ziekte om te gaan.

 

Wees kritisch bij het zoeken naar een alternatieve methode. Niet iedereen is even betrouwbaar of goed opgeleid. U wilt zich natuurlijk graag snel beter voelen. En daardoor bent u misschien minder kritisch als iemand zegt u te kunnen helpen.

 

Denkt u toch aan een alternatieve of aanvullende behandeling? Zorg er dan voor dat u over goede informatie beschikt en hou rekening met volgende tips:

  • Overleg altijd eerst met uw huisarts of reumatoloog.
  • Stop nooit zomaar met de medicijnen die u nu gebruikt.
  • Ga vooraf op een eerste verkennend gesprek en bespreek duidelijk wat  u kan verwachten van de behandeling. Zorg ervoor dat u op de hoogte bent van de duur en de prijs. Vraag na of de behandelaar rekening houdt met uw huidige behandeling en, zo nodig, overleg pleegt met uw arts.
  • Informeer bij uw ziekenfonds of de behandeling terugbetaald wordt.

 

Kuren

Kuren kunnen zinvol zijn bovenop uw gewone behandeling. Door oefenen en ontspannen voelt u zich vaak beter na een kuur. Toch is het geen vakantie.

 

U volgt dan een paar weken een intensief behandelprogramma in een kuurcentrum. Een arts uit het kuuroord stelt samen met u een kuurprogramma op dat is afgestemd op uw mogelijkheden en behoeftes. De belangrijkste onderdelen van het programma zijn baden in thermaal water, actieve oefentherapie en ontspanning.

 

De meeste mensen met een reumatische aandoening hebben na een kuur minder last van pijn, een betere conditie en kunnen hun gewrichten beter bewegen. Overleg altijd met uw arts of het voor u medisch verantwoord is om een kuurreis te maken. Bepaalde medische klachten kunnen een reden zijn om (nog) niet te gaan kuren.

 

Een kuurreis is soms confronterend. Door de oefeningen die u moet doen, merkt u misschien dat u bepaalde dingen niet kunt. Ook kunt u vooral de eerste week meer pijn krijgen en heel moe worden. Kunt u dit nu wel aan? En wat doet het met u om zo lang van huis te zijn? Weg van uw vertrouwde omgeving, van uw partner en uw gezin.

 

Informeer u ook goed over de kosten. Vraag na of uw ziekenfonds eventueel tussenkomt in de prijs.

 

Als u twijfelt of u een kuurreis wilt maken, kan het helpen om erover te praten. Bijvoorbeeld met uw partner of kinderen of met uw reumaverpleegkundige of reumatoloog. U kunt ook via onze patiëntenverenigingen in contact komen met patiënten die al een keer gekuurd hebben en hun ervaringen willen delen.

 

Een overzicht met de meest voorkomende kuren, vindt u op hier:

http://www.reumafonds.nl/informatie-voor-doelgroepen/patienten/behandeling/kuren/over-kuren/aanvullende-behandelingen

 

Operaties

Sommige vormen van reuma tasten uw gewrichten aan. Soms is een operatie de enige uitweg om ernstige reumaklachten te behandelen, wanneer andere behandelingen niet slagen en/of wanneer  er teveel schade is aan het gewricht. Tijdens de operatie wordt het aangetaste gewricht  schoongemaakt, vastgezet of vervangen door een kunstgewricht, in plastic of metaal. Zo'n kunstgewricht heet ook wel een prothese. De techniek om een kunstgewricht te plaatsen bestaat al lang en is de laatste jaren sterk geëvolueerd. Het slaagpercentage ligt dan ook zeer hoog (afhankelijk van welk gewricht er vervangen wordt). 95% van de patiënten heeft na revalidatie geen last meer van pijn en de meeste mensen krijgen de bewegingsmogelijkheden van een normaal gewricht terug.

 

Goed voorbereiden

Voorafgaande aan een operatie zal de arts u uitvoerig informeren  over de ingreep. Aarzel niet om vragen te stellen. Zo weet u wat u te wachten staat, ook na de ingreep. Na een gewrichtsvervangende operatie kan bijvoorbeeld revalidatie nodig zijn zodat u leert omgaan met een prothese.

 

Zorgverleners – multidisciplinair werken

De reumatoloog is dé medisch specialist voor reumatische aandoeningen. Daarnaast komt u heel waarschijnlijk ook in contact met andere zorgverleners. Samen zorgen ze er voor dat u een manier vindt om te leven met uw aandoening. Alle zorgverleners die u behandelen zouden op de hoogte moeten zijn van uw dossier en uw behandeling bij collega’s.

 

Reumatoloog

De reumatoloog is een specialist met speciale kennis over reumatische ziekten en bijgevolg aangewezen reumatische aandoeningen te behandelen. Aandoeningen waarbij een ontsteking in gewrichten optreedt maar waar ook inwendige organen betrokken kunnen zijn. Meestal is de reumatoloog uw hoofdbehandelaar. Indien nodig schakelt hij andere specialisten en hulpverleners voor u in.

 

Neuroloog

De neuroloog heeft veel kennis over het zenuwstelsel van de mens. Hij kan een belangrijke rol spelen in de pijnbestrijding als u veel last heeft van uw reumatische aandoening.

 

Orthopedisch chirurg

De orthopedisch chirurg richt zich als specialist op de behandeling van afwijkingen van het steun- en bewegingsapparaat. Dus de botten, spieren, pezen en gewrichten. De orthopedisch chirurg brengt kunstheupen en andere nieuwe gewrichten aan. Hij kan ook uw gewrichtsuiteinden gladder maken of loszittende stukjes bot in het gewricht verwijderen.

 

Plastisch chirurg

Reumatische aandoeningen kunnen soms leiden tot forse vervormingen van de aangedane gewrichten. Dat is niet alleen pijnlijk, maar het ziet er vaak ook minder mooi uit. De plastisch chirurg biedt dan uitkomst. Niet alleen bij het verfraaien van uw gewricht, ook bij het (deels) terugwinnen van een goede werking ervan.

 

Reumaverpleegkundige

 De reumaverpleegkundige speelt ook een grote rol in uw leven. Deze gespecialiseerde verpleegkundige helpt u om in het dagelijks leven om te gaan met uw ziekte. De verpleegkundige geeft u antwoorden op uw vragen over uw aandoening, over de behandeling en de medicatie.

 

Kinesitherapeut

De kinesitherapeut of kinesist helpt u uw gewrichten soepel te houden en uw spieren te trainen. Hij geeft u oefeningen en leert u een goede lichaamshouding aan.

 

Psycholoog

Een reumatische aandoening is een chronische, niet te genezen aandoening en kan veel invloed hebben op uw dagelijks leven. Een psycholoog kan u helpen met het verwerkingsproces.

 

Podoloog

Podologie is de wetenschap, de kunde die zich bezig houdt met de structuur, de functie en de fysiopathologie van de voet en dit in relatie tot hoger gelegen segmenten. Ook hoger gelegen klachten, zoals knie-, heup- en rugpijn, die hun oorzaak vinden ter hoogte van de voet, behoren tot het werkveld van de podoloog. 

Een podoloog is een paramedicus die, na verwijzing van een arts of arts-specialist, patiënten met klachten ter hoogte van de voet onderzoekt en indien nodig behandelt. Deze klachten kunnen zich zowel ter hoogte van de huid als nagels van de voet bevinden, maar kunnen eveneens klachten zijn van het bewegingsstelsel. De podoloog vervult onder andere een belangrijke sleutelrol bij de behandeling van patiënten met systemische aandoeningen, zoals diabetes en reuma.

Meer info op http://www.professionelepodologen.be/ned/default.asp

 

Pijnteam / pijnbestrijding

In vele ziekenhuizen zijn er pijnteams of met andere woorden teams van medische specialisten waarbij zij zich richten op de behandeling van pijn. Dit kan middels tabletten, maar bijvoorbeeld lokale zenuwblokkades of andere, nieuwere technieken kunnen worden toegepast.

 

Revalidatie-arts  of fysisch geneesheer

Dit zijn artsen die ervaring hebben met revalideren na een ingreep of na het krijgen van een diagnose. Enerzijds kunnen zij u leren omgaan met beperkingen maar anderzijds kunnen zij ook meedenken welke hulpmiddelen of welke trainingen voor uw specifiek geval nuttig kunnen zijn.

 

Medicijnen bij reuma

 

Helaas is hét geneesmiddel tegen reumatische aandoeningen er nog niet. De ziekte kan dus niet genezen worden. De laatste jaren is er echter veel vooruitgang geboekt met  medicijnen (biologicals) die de pijn verminderen en het ontstekingsproces tegengaan. Wat de meest geschikte medicijnen voor u zijn, hangt af van uw aandoening. Snel starten met medicijnen kan gewrichtsschade voorkomen.

 

Er zijn verschillende soorten medicijnen tegen reuma die allemaal op hun eigen manier werken. Uw reumatoloog schrijft vaak een combinatie van medicijnen voor. De medicijnen zijn onder te verdelen in volgende categorieën:

 

Welke medicijnen u krijgt en in welke dosering, is afhankelijk van verschillende factoren, zoals:

Welke (reumatische) aandoening (en) heeft u?

In welk stadium bevindt de ziekte zich?

Heeft u nog andere aandoeningen?

Welke andere medicatie neemt u nog?

Reageert u goed op medicijnen?

Heeft u last van bijwerkingen?

Hoe oud bent u?

 

Uw arts kan ook een combinatie van medicijnen voorschrijven: het ene middel kan daardoor de werking van het andere versterken.

Uw arts zal samen met u beoordelen welke behandeling het beste is. Deze behandeling kan in de loop van de tijd veranderen. Bijvoorbeeld als u een kinderwens krijgt, als de aandoening verergert of als u veel last krijgt van bijwerkingen.

Op de website het FAGG (Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten) vind je een databank met alle wetenschappelijke en publieksbijsluiters van de geneesmiddelen. Hier vind je een volledig overzicht van alle bijwerkingen. http://www.fagg-afmps.be/nl/info_patienten

 

Pijnstillers

Als u pijn heeft, kan dat er voor zorgen dat u uw gewrichten niet of minder gebruikt. Daardoor worden ze stijf en nog pijnlijker. Pijnbestrijding kan deze cirkel helpen te doorbreken. Soms is de pijn gewoon te hevig en kan een pijnstiller verlichting geven.

 

Als u last heeft van pijn, dat kunt u dat het beste met uw arts bespreken. Hij zal u in eerste instantie adviseren een eenvoudige pijnstiller te proberen. Meestal is dit paracetamol, zonder voorschrift te verkrijgen. De sterkere vorm met codeïne is uitsluitend op voorschrift. Een paar merknamen zijn: Dafalgan®, Perdolan®, Panadol®

 

Paracetamol geeft meestal geen bijwerkingen en werkt snel, maar is ook snel weer uitgewerkt. Het beste is om ze regelmatig in te nemen. Paracetamol helpt tegen pijn en koorts, maar niet tegen ontstekingen. Bij aanhoudende pijn zijn 6 tabletten van 500 mg per dag vaak een goede dosering.

 

Ontstekingsremmende pijnstillers

Als u veel last heeft van ontstekingen zal uw arts waarschijnlijk een ontstekingsremmende pijnstiller voorschrijven, ook wel NSAID’s. NSAID staat voor Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs.

 

NSAID's verlichten pijn, stijfheid, koorts en ontstekingen. In een lage dosering zijn ze verkrijgbaar zonder voorschrift.

 

Regelmatig gebruik van NSAID’s  kan leiden tot ernstige nevenwerkingen. Overleg dus altijd met uw arts voor u een NSAID gaat gebruiken. NSAID's kunnen ook bijwerkingen geven in combinatie met bijvoorbeeld paracetamol, bloedverdunners of alternatieve middelen zoals bijvoorbeeld visoliecapsules. Gebruik ook nooit 2 verschillende ontstekingsremmende pijnstillers tegelijk. Vaak krijgt u ook een maagbeschermend of een maagzuurremmend middel voorgeschreven. Hiermee wordt de kans op maag- en darmklachten zoals oprispingen, maagzweer of bloedingen kleiner.

 

Regelmatige medicijncontrole is noodzakelijk als u NSAID's langer dan 18 maanden gebruikt. Bij langdurig gebruik van alle NSAID's is er een verhoogd risico op aandoeningen van het hart en de vaten.

 

Voorbeelden van NSAID's zijn ibuprofen, diclofenac, meloxicam, naproxen, etofenamaat, celecoxib. Bekende merknamen zijn o.a. Brufen®, Nurofen®, Voltaren® of Apranaxl®. Het acetylsalicylzuur (Aspirine®, Aspegic®) wordt ook tot de NSAID's gerekend.

 

Recent is er een klasse geneesmiddelen ontwikkeld, de COX-2-remmers die wel de voordelen van de andere NSAID's zouden hebben, maar minder de bijwerkingen. Voorbeelden zijn: etoricoxib (Arcoxia®), celecoxib (Celebrex®) en meloxicam (Movicox®)

Toch is gebleken dat deze middelen ook niet geheel risico-vrij zijn. Zo werd Vioxx® van de markt gehaald omdat het de kans op een hartinfarct bleek te vergroten.

 

Corticosteroïden (bijnierschors-hormonen)

Deze groep bestaat uit snelwerkende ontstekingsremmers. Ze kunnen schade aan gewrichten beperken en systemische verschijnselen verminderen.

Voorbeelden zijn: Prednison® en Prednisolon®.

 

Het geneesmiddel cortisone is een variant van het lichaamseigen bijnierschorshormoon. Dat is een stresshormoon dat het lichaam helpt in haar reactie op een stresstoestand. Cortisone versterkt die werking en heeft een onstekingsremmende functie. Nadeel van het geneesmiddel zijn de mogelijke bijwerkingen, vooral bij langdirug gebruik, zoals maagproblemen, botontkalking en een vermindering van de spiermassa

 

Klassieke basismedicatie (DMARD’s)

NSAID's (Non-Steroidal Anti Inflammatory Drug) remmen pijn en ontstekingen. Maar ze kunnen geen gewrichtsschade voorkómen. Daarvoor heeft u een ander type medicijn nodig, namelijk de klassieke reumamedicatie.

 

Reumamedicatie onderdrukt de gewrichtsontstekingen bij een aantal vormen van reuma. Ze worden ook DMARD's (Disease-Modifying Anti Rheumatic Drug) genoemd. Hoe eerder u hiermee begint, hoe minder uw gewrichten zullen beschadigen door de ontstekingen. Uw reumatoloog zal daarom in een vroeg stadium van de aandoening DMARD's voorschrijven.

 

Het kan weken of soms zelfs maanden duren voordat u iets merkt van de werking. Om direct de pijn te bestrijden zal uw arts daarom misschien naast de DMARD ook een NSAID of corticosteroïd voorschrijven.

 

Uw arts kan u ook een combinatie van verschillende reumamedicatie geven. Door de ontsteking op verschillende manieren te bestrijden, kunnen de medicijnen effectiever zijn.

 

Klassieke reumaremmers die artsen vaak voorschrijven bij ontstekingsreuma zijn:

  • Methotrexaat
  • Sulfasalazine
  • Hydroxychloroquine
  • Azathioprine
  • Leflunomide
  • Ciclosporine

 

Niet iedereen reageert goed op de klassieke reumamedicatie. Bij sommige mensen helpen de medicijnen onvoldoende. Anderen krijgen last van bijwerkingen. Het is soms even zoeken naar het juiste middel of combinatie van middelen.

 

Biologicals

Als de klassieke reumamedicatie niet voldoende helpt, hebben de artsen sinds een kleine 15 jaar ook de mogelijkheid voor bepaalde reumatische aandoeningen een behandeling met biologicals op te starten.

 

Biologicals bestaan geheel of gedeeltelijk uit dierlijk of menselijk eiwit. Het is een nieuwe groep medicijnen die de werking van ontstekingseiwitten of afweercellen in het lichaam remmen. De resultaten zijn voor de meeste patiënten spectaculair.

 

ReumaNet heeft over deze nieuwe generatie geneesmiddelen een volledig dossier opgesteld en wil hiermee een antwoord geven op heel wat prangende vragen die leven bij patiënten, zoals: anti-TNF en biologische medicatie, wat is dat precies? Kom ik daarvoor in aanmerking? Welke anti-TNF medicatie bestaat er op de Belgische markt? Hoe zit het met de veiligheid van deze geneesmiddelen? Hoe wordt het effect van een behandeling geëvalueerd? Wat zijn de ervaringen van andere patiënten?

Je kan het dossier hier gratis downloaden.

ReumaNet stelde ook een dossier 'Richtlijnen voor patiënten' samen met tips voor het gebruik van biologische medicijnen. Gratis downloaden of gewoon nalezen kan hier.

 

Anno 2015 komen ook de eerste biosimilars op de markt. Hierover leest u hier meer.

ReumaNet volgt de evolutie van deze geneesmiddelen op de voet. Hebt u vragen over biologicals en biosimilars? Contacteer ons!

Lees ook hier over de acties van Minister De Block rond het gebruik van biosimilars (voorjaar 2016)