|
|
De situatie van chronisch zieke mensen in beeld
18/11/2006
CC Ter Dilft Bornem
Trefdag 2006 CM Ziekenzorg voor chronisch zieke mensen
Op deze trefdag werd de situatie van chronisch zieke mensen (waaronder ook de reumapatiënten) verder belicht: in de voormiddag bekeek men het inkomen en in de namiddag de uitgaven van de chronisch zieke mensen.
Voormiddag: het inkomen van chronisch zieke mensen
- Heel interessant vond ik de uiteenzetting van Prof. Bea Cantillon, hoogleraar aan de universiteit Antwerpen, over de bestaans(on)zekerheid.
Zij vermeldde ook dat er eigenlijk nog geen studie bestaat rond chronisch zieken waarin de combinatie inkomsten- uitgaven naar voor kwamen.
Haar studie, aangetoond via interessante powerpoint-slides, ging enkel over de inkomsten van de chronisch zieken.
Haar besluiten:
- De Belgische verzorgingsstaat staat niet meer aan de top van Europa (wat betreft de sociale uitkeringen): de sociale uitkeringen hier liggen lager dan de officiële Europese armoedelijn (men spreekt van de Officiële armoedelijn van een land als de inkomsten lager zijn dan 60% van de andere gezinnen in dat bepaald land)
(Vb nu: de officiële Europese armoedelijn voor een alleenstaande ligt op 7500€)
- Van de invaliden/chronisch zieken moet 1/3 leven van een uitkering die lager ligt dan de armoedelijn
- 4 % van de hele Belgische bevolking moet het gebruik van gezondheidszorgen om financiële redenen uitstellen (van de chronische zieken en invaliden moeten 12 % het gebruik van gezondheidszorgen om financiële redenen uitstellen)
- De meeste minimumuitkeringen in België liggen onder de Europese armoedenorm!
- Voor en na deze uiteenzetting waren er ook nog enkele schrijnende getuigenissen van mensen die chronisch ziek zijn en problemen hebben om “rond te komen”.
Deze mensen getuigden heel eerlijk over hun situatie. Het was enorm aangrijpend.
Getuigenis Martine:
als alleenstaande invalide heeft Martine een inkomen van ongeveer 845 €/maand. “Hiervan kan je alleen leven door heel erg op te letten en vooral door je veel te ontzeggen”, zegt ze. Het voortdurend cijferen en piekeren, weegt erg zwaar op haar. Over hoe de toekomst verder moet durft ze niet te denken. “Er was zeker in het begin schaamte om ‘kleren van anderen’ te moeten dragen. Het is niet prettig om niet te kunnen vooruit zien, om steeds te moeten cijferen en na te denken. Er zijn periodes dat ik mij depressief voel en zelfmedelijden heb. Ik heb weinig reden om positief te denken.”
Getuigenis Karin:
Karin heeft veel last van migraine. Daardoor kan ze niet werken en moeten zij en haar zoon, waar ze alleen voor zorgt, van een invaliditeitsvergoeding van ongeveer 1000€ /maand leven. Zo’n 10% van haar inkomen gaat naar medicijnen en dokterskosten. Het doet haar pijn dat ze haar zoon niet kan geven wat ze zou willen. Karin (3 x kanker gehad, relatie op de klippen) meldt dat haar 11 jarige zoon gedurende 2 jaar voor haar moest zorgen in haar moeilijkste periode. Ondanks het feit dat ze krap bij kas zit ontzegt zij zich regelmatig de nodige medicatie (met de nodige risico’s en complicaties tot gevolg) om haar zoon iets extra te geven opdat hij toch zou kunnen ‘meedoen met zijn vrienden’. Om die reden gaat ze ook niet uit (ze voelt zich dan ook vaak alleen) Dries is zich hiervan bewust want hij wil na de humaniora niet verder studeren. Karin vindt dat spijtig.
Getuigenis Lucienne:
Lucienne is pijnpatiënte en moet maandelijks rondkomen met ongeveer 830 €. Nadat alle vaste kosten betaald zijn én vooral alle kosten voor dokters en medicatie (ze moet vb ook veel D- medicatie, de zogenaamde comfortmedicatie, nemen, die dus niet terugbetaald wordt) houdt ze nauwelijks 200€ over om van te leven. “Dat is te weinig om menswaardig van te leven”, zegt ze heel terecht. Ze voelt onmacht en onbegrip.
- Er was ook een panelgesprek tussen verschillende politici en met M. Van Looverenbosch (VRT-journalist) over het inkomen van de chronisch zieken.
Politici:
- Luc Goutry (CD&V)
- Maya Detiège (SPA)
- Annemie Van De Casteele (VLD)
- Els Keitsmans (vervangster voor Vera Dua) (Groen)
De politici zeiden geschokt te zijn door de studie van Prof Bea Cantillon en gingen het allemaal eens nakijken. Er werden wat vage beloften en dito uitvluchten gemaakt.
Het debat kwam niet echt goed op gang desondanks de goede spitsvondigheden van de moderator Van Looverenbosch.
Als afsluiting van de voormiddag, net als bij het begin van de dag, kwam Dirk Denoyelle, de stemmenimitator.
Bij het begin van de dag imiteerde hij op een enorm grappige manier onze koning en als afluiting van de voormiddag kroop hij in de huid van onze premier Guy Verhofstadt.
De namiddag: de uitgaven van Chronisch zieken
Begin: Chris Delanoyelle als Rudy Demotte (hilarisch)
- De maximumfactuur (MAF) door Ri De Ridder (RIZIV)
- Terugbetalingssysteem gezondheidszorg in België:
- Remgeld of persoonlijk aandeel
- derdebetalersregeling
- Gezinsuitgaven voor gezondheidszorg
Hoeveel van het gezinsinkomen wordt besteed aan gezondheidszorg?
Factoren: - leeftijd, (hoe ouder, hoe meer gezondheidszorg nodig)
- inkomen (hoe lager het inkomen , hoe meer er betaald moet worden voor gezondheidszorg)
- de gemiddelde maandelijkse uitgaven voor gezondheidszorg: 115€ , gemiddeld 6%van het maandelijks inkomen → gemiddeld 29% van de gezinnen vindt uitgaven te hoog → gemiddeld 10% van de gezinnen moet medische consumptie uitstellen (vooral degenen met laag inkomen)
- Maatregelen om de toegankelijkheid tot de gezondheidszorg te verbeteren
- Verhoogde verzekeringstegemoetkoming
- Steunmaatregelen voor chronisch zieken (forfait chronisch zieken, incontinentieforfait, palliatief forfait en comaforfait)
- Bijzonder solidartiteitsfonds
- Bescherming tegen supplementen
- Maximumfactuur
- Begrippen:
- 3 basisprincipes: Gezin, Inkomen en Remgelden
- 3 soorten: De inkomens -MAF, de Sociale MAF en de Kind MAF
- Werking
- Evolutie
- Tussenkomst MAF in uitgaven gezondheidszorg
- Toekomst
- Statuut OMNIO: (vanaf 01/04/2006)
- Verbeterde toegang tot de gezondheidszorg
- ALLE financieel kwetsbaren
- MAF chronische zieken: extra bescherming chronische zieken tegen uitgaven in gezondheidszorg:
- 2007: o.a. pijnstillers en actieve verbanden in de MAF
- Ook andere maatregelen
- Muzikaal intermezzo:
Schreeuw het uit: chronisch zieke mensen zingen hun verhaal (rondtoeren vanaf januari 2007)
- Het zorgforfait chronisch zieke mensen: noodzaak of luxe?
Door Sigrid Vancorenland, stafmedewerker studiedienst LCM
- Het zorgforfait en de onderzoeksmethode
- Wat: een tegemoetkoming van 253.61€ / jaar (voor 2006) voor chronisch zieken met herhaaldelijk hoge kosten
- Voorwaarden: financieel en medisch
- Onderzoeksmethode: enquêtes
- Onderzoeksvragen:
- Wie zijn de ontvangers van het zorgforfait?
- Met welke kosten worden ontvangers van het zorgforfait geconfronteerd?
- Gemiddelde uitgaven buiten de ziekteverzekering: 1752 € /jaar
- Categorieën met hoogste aandeel in de totaalkost:
- Hulpverlening aan huis:617 € (35%)
- D - geneesmiddelen: 310 € (18%)
- Vervoerskosten (enkel vervoer omwille van medische redenen): 299 € (17%)
- Verzorgingsproducten: 210 € (12%)
- Andere categorieën:
- paramedische hulpverleners (diëtist, psycholoog, ergotherapeut)
- hulpmiddelen (rolwagen, speciaal bed, …)
- aanpassingen (aan de woning, aan de auto)
- verblijf buiten de eigen woning (rusthuis, dagcentrum)
- besluiten uit studie:
- hoe groter de afhankelijkheid, hoe groter de kosten
- een kleine groep (10%) wordt geconfronteerd met extreem hoge uitgaven
- Hoe staan deze gemaakte kosten in verhouding tot het zorgforfait?
Er is geen sprake van een onterechte verrijking
Het brengt onvoldoende soelaas voor de moeilijke financiële toestand
- Aanbevelingen
- Behoud van het zorgforfait als een terechte maatregel om soelaas te bieden voor de hoge kosten waarmee chronisch zieken geconfronteerd worden
- Het optrekken van het forfait voor die groepen die met de hoogste kosten geconfronteerd worden
- Specifieke maatregelen voor direct ingrijpen op die kosten die het zwaarst doorwegen in de gezondheidsuitgaven:
- Tegemoetkoming in hulpverlening aan huis
- Uitbreiding van de toekenningsvoorwaarden van het incontinentieforfait
- Tussenkomst in de vervoerskosten
- Terugbetaling van D- medicatie voor bepaalde medicatiegroepen (o.a. pijnstillers)
- reactie van Rudy Demotte, minister van Sociale zaken en Volksgezondheid
De minister had beloofd te zullen komen maar heeft in de laatste instantie afgezegd. Zijn toespraak werd voorgelezen door Dhr. Ri De Ridder.
Er zijn 2 studies gebeurd: de ene door de christelijke ziekenfondsen en de andere door de socialistische ziekenfondsen
- De studies tonen aan dat het forfait chronisch zieken behouden moet worden en dat er grotere tegemoetkomingen moeten worden voorzien ten gunste van een deel van de rechthebbenden.
- De resultaten lijken aan te tonen dat het REM geld als criterium voor de toekenning van het forfait niet volstaat
- Dergelijke vaststellingen pleiten in elk geval voor een grondige reorganisatie van het systeem en voor de voortzetting van het vrijmaken van financiële middelen ten gunste van chronisch zieken.
- De ziekenfondsen zullen hulp moeten bieden bij het bepalen van specifieke indicatoren voor de behoeften van chronisch zieken en moeten de administratieve last hierbij aanvaarden
- Het forfait chronisch zieken is slechts 1 van de verschillende instrumenten om de toegankelijkheid van de zorgverlening te bevorderen. De middelen die geïnvesteerd worden zijn groter dan de besparingen die worden doorgevoerd.
Op 1 april 2007zal het OMNIO statuut in werking treden. Dit statuut zal alle gezinnen met bescheiden inkomsten, los van het feit of ze uitkeringen trekken of niet, toegang verlenen tot de voorkeurregeling inzake de terugbetaling van geneeskundige verzorging. (hier werd 50 miljoen € voor vrijgemaakt)
Daar komt nog bij dat er in 2007 een extra enveloppe van 22 miljoen € komt te besteden aan de bescherming van chronisch zieken; (gedeeltelijke terugbetaling en de opname in de MAF, pijnstillers, verplaatsingskosten verlichten van kankerpatiënten en ouders van kinderkankerpatiënten, …
- “Ik ben overtuigd van de noodzaak om een permanent instrument in te voeren voor registratie en exploitatie van gegevens inzake de behoeften van chronisch zieken. Ik heb dan ook besloten het Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg op te dragen een instrument te ontwikkelen dat het mogelijk maakt de relevante informatie te structureren. Dit instrument zou door het RIZIV gehanteerd worden en gevoed worden door alle bruikbare bronnen (ziekenfondsen, patiëntenverenigingen, …)
- Slotwoord door de Heer Marc Justaert (voorzitter CM)
Het was een heel interessante dag!
Lut (werkgroep Jong en reuma)
|
