| Samen staan we sterk ... |
Nieuwe technologieën in het dokterskabinet - deel 1Het was op 30 december l.l. nog in het nieuws: wie 's nachts de huisarts van wacht nodig heeft, kan - volgens het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) - in veel gevallen ook met een telefonische consultatie geholpen worden. Bij een telefonische consultatie geeft de arts zijn patiënt advies en verstuurt hij indien nodig een voorschrift via e-mail. Het Syndicaat Vlaamse Huisartsen (SVH) ziet dit voorstel van het Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg, om wachtdiensten telefonische consultaties te laten houden, niet zitten: er zijn te veel praktische bezwaren en het is bovendien niet toegelaten door de Orde van Geneesheren.
Feit is wel dat ook bij de arts de nieuwste technologieën steeds meer hun intrede doen. Hieraan zijn uiteraard veel voordelen gebonden (zowel voor arts als patiënt), maar soms stemmen deze praktijken tot nadenken.
Graag stellen we jullie – in een reeks van verschillende artikels – een aantal medische ‘gadgets’ voor die de medische praktijk volop aan het veranderen zijn, mét bedenkingen van dr. Bina Liekens.
Videoconsultaties via de smartphone
Via de nieuwe technologie zijn er al een aantal artsen op het Amerikaanse platteland, die videoconsulten in hun dagelijkse praktijk inlassen. Verschillende firma’s zagen hier een mooie kans en ontwikkelden al toepassingen die consultaties via real-time video mogelijk maken.
Maar het gaat nog verder. Snellere verbindingen over nieuwere netwerken voor de mobiele telecommunicatieve technologie van de derde en vierde generatie maken het mogelijk om de mobiele video in de gezondheidszorg nog verder door te voeren.
De afdeling neurowetenschappen van het Holy Cross Hospital in Silver Spring, Maryland, USA maakt gebruik van Google Talk op de smartphone om videoconsulten met patiënten te hebben. Zo dienen de specialisten, wanneer ze van wacht zijn, niet fysiek in het ziekenhuis aanwezig te zijn.
De voorzitter van MedicalSmartphones.com is van mening dat dit slechts het begin is. “Je zal in de toekomst meer en meer patiënten via de teleweg zien communiceren met de artsen”.
Bedenking van dr. Bina Liekens:
Deze vorm van “tele-geneeskunde” gaat volledig voorbij aan de waarde van het klinisch onderzoek door de arts. Het is misschien beter deze vorm van communicatie ‘consult’ te noemen in plaats van ‘consultatie’.
Stel dat je arts in zijn kabinet een groot glazen scherm over zijn bureau heeft gebouwd, van waarachter de ‘consultatie’ plaats heeft. Een consultatie verloopt altijd via anamnese, klinisch onderzoek, diagnose en behandeling.
De anamnese – het verhaal van de patiënt – kan uiteraard via deze technologie gebeuren.
Klinisch onderzoek bestaat essentieel uit 4 elementen: inspectie (toekijken – kan vanachter de glazen wand), auscultatie (beluisteren, met behulp van stethoscoop), palpatie (voelen) en percussie (bekloppen). Alleen inspectie is mogelijk zonder fysiek contact tussen arts en patiënt.
Een diagnose stellen zonder klinisch onderzoek doet vele vragen rijzen en leidt tot verarming van de geneeskunde als totaalconcept.
De techniek van video-communicatie heeft alleen een toegevoegde waarde voor de anamnese. Thuis geregistreerde opnames van bijvoorbeeld een epilepsie-aanval zijn van onschatbare waarde.
Maar geneeskunde vanuit de zetel thuis? Mogelijk een voordeel voor de arts. Of de patiënt hierbij een volwaardige raadpleging ondergaat, is maar zeer de vraag.
In afgelegen gebieden kunnen fysieke afstanden via smartphone deels worden overbrugd. Laat het dichtbevolkte België daarentegen geen toneel worden van afstandsgeneeskunde, die onbetwistbaar van mindere waarde is dan de klassieke consultatie.
De risico’s van telefoon- of videogeneeskunde zijn genoegzaam bekend; deze vormen van communicatie zijn onderworpen aan deontologische en ethische wetten van de beroepsverenigingen van artsen.
Een volgende keer meer over de ‘handheld ultrasound stethoscoop’.
Bronnen: tijdschrift van de VVB (januari-februari-maart 2012) en Neil Versel - medscape
|