Terugblik van de reumatologen op EULAR 2016

 

30/06/2016

 

Van 8 tot 11 juli vond in Londen het EULAR congres plaats. Tussen de 14 000 deelnemers ook heel wat Belgische reumatologen.

Hieronder lees je hun impressies:

Lees ook het verslag van de ReumaNet-deelnemers hier.

 

 

Dokter Kristof Thevissen, UZ Gent:

“Congres zeer gevarieerd waarin alle topics uit de reumatologie goed aan bod kwamen. Alle sessies die ik heb gevolgd hadden voor mij leerpunten die ik heb meegenomen naar de praktijk nadien. Prominente aanwezigheid van patiënten, wat alleen maar toegejuicht kan worden, zodat ook de alledaagse patiëntenzorg meer gericht is op de patiënt zelf. Naast dit alles een ideale plek om te netwerken met oud-collegae en toekomstige wetenschappelijke partners. Kortom, EULAR was in alle opzichten geslaagd!”

 

 

Professor Patrick Verschueren, UZ Leuven:

"Ik heb de EULAR beleefd vanuit mijn erg persoonlijke invalshoek: Wat mij vooral is opgevallen is dat het COBRA slim schema uit onze CareRA trial (de ziekte onder controle krijgen met een combinatie van methotrexaat en een afbouwschema met prednisone, aanvankelijk aan een matig hoge dosis van 30 mg, snel afgebouwd op 6 weken naar 5 mg en vanaf 28 weken naar stop) in twee verschillende “what is new” (WIN) sessies uitgebreid voor het voetlicht is geplaatst als een zeer waardevolle optie (wij denken, de nieuwe gouden standaard smiley) voor de initiële aanpak van RA.
De reden hiervoor is uiteraard de grote efficiëntie van deze behandeling (bij 60-70%  is de ziekte onder controle na een jaar), maar ook de veiligheid en praktische toepasbaarheid in vergelijking met schema’s waarbij verschillende klassieke geneesmiddelen tegen reuma samen worden toegediend in combinatie met prednisone aan hogere dosissen. Interessant genoeg werd onze therapiestrategie (net niet met naam en toenaam) ook geadopteerd in de nieuwe EULAR richtlijnen voor de behandeling van RA die tijdens het congres werden voorgesteld.
Diederik De Cock heeft op EULAR tijdens een presentatie gegevens rond de kosteneffectiviteit van verschillende COBRA behandelstrategieën voorgesteld, waarbij hij aantoonde dat COBRA slim ook op dat vlak superieur is aan alternatieve schema’s.
Kristien Van der Elst stelde tijdens een posterpresentatie onze gegevens voor met betrekking tot de evolutie van de gezondheid gerelateerde kwaliteit van leven (SF36) onder verschillende COBRA behandelingen. Globaal was er een opmerkelijke verbetering die parallel verloopt met de verbeterde controle van de ziekteactiviteit, maar bij sommige patienten blijkt dit om voorlopig onduidelijke redenen minder het geval. Dit verdient verder onderzoek, met het oog op een optimale aanpak voor iedere individuele patiënt.
Veerle Stouten had een poster rond de aanwezigheid en het belang van bijkomende gezondheidsproblemen (co-morbiditeit) bij patienten met beginnende RA. Twee derde van de patienten blijkt naast RA ook nog één of meerdere andere aandoeningen te hebben en dit is geassocieerd aan een hogere ziekteactiviteit, een verminderde functionaliteit en meer kans op complicaties op lange termijn.  Uiteraard verdient dit aandacht bij het organiseren van de totaalaanpak van RA."
 
 
 
Professor René Westhovens, UZ Leuven, voorzitter Koninklijke Belgische Vereniging Reumatologie (KBVR)
"Enerzijds was het EULAR congres interessant omwille van de wetenschappelijke aspecten: de doorbraak van biosimilars, de stijgende belangstelling voor spondylartropathie, update van meerdere richtlijnen, bevestiging van methotrexaat als basisbehandeling bij RA, twijfels of echografie wel beter is dan het lichamelijk onderzoek bij het bepalen van de behandeling van RA, en zo meer...
Maar wat bijzonder opviel was de sterke uitstraling van België in de reumatologie.
Op de eerste dag al werd een sessie rond de mechanismen van axiale spondylartritis en psoriatische artritis volledig gedomineerd door Belgen: Dominique Baeten (nu werkzaam in Nederland), Dirk Elewaut van de UZ Gent en Rik Lories van de KULeuven.
Zelf heb ik de eer gehad om de resultaten te mogen voorstellen van een nieuw Belgisch geneesmiddel van de firma Galapagos, die gevestigd is in Mechelen. Filgotinib is een orale JAK-remmer. De resultaten zien er goed uit. Het is nu tijd om een fase III-studie op te starten.
Tijdens minstens drie grote algemene uiteenzettingen werd een studie aangehaald die we in Leuven hebben uitgevoerd bij patiënten met een RA in een vroeg stadium, meer bepaald de CareRA-studie. (nvdr zie ook P. Verschueren) Die studie heeft aangetoond dat je zelfs bij patiënten met een laag risico gemakkelijker een remissie kunt bereiken met het COBRA slim-schema dan met methotrexaat alleen. 
Tot slot wil ik nog vermelden dat er ook vier lezingen waren van Vlaamse patiënten. Die actieve participatie van de patiënten is zeer belangrijk. Om beter behandeld te kunnen worden, moeten de patiënten zelf ons zeggen wat hun reële noden zijn. De firma’s beweren onophoudelijk dat ze alles doen voor de patiënten, maar ik denk dat alleen de patiënten ons kunnen zeggen wat ze echt willen.
Ik ga nu al 30 jaar naar het congres van de Eular, maar dit jaar was ik toch wel bijzonder gelukkig en trots om Belg te zijn."
 
 
 
Kristien Vanderelst, UZ Leuven
“Het EULAR congres in Londen was opnieuw zeer leerrijk. Wat mij als verpleegkundige is bijgebleven is dat we meer aandacht zouden moeten besteden aan de leesbaarheid (“readability”) van informatiebrochures en geïnformeerde toestemmingsformulieren voor patiënten, en ook de screening en opvolging van co-morbiditeiten door verpleegkundigen wordt steeds meer concreet onderzocht.”
 
 
 
Dokter Wouter De Bock, St. Augustinus, Wilrijk
"Eular 2016, opnieuw een fantastische bron van informatie. Een blik op onze rijk bloeiende discipline, waar zowel arts als patiënt de vruchten van kunnen plukken. De expansie aan therapeutische mogelijkheden blijft zich uitbreiden, terwijl de reumatische ziekten zich geleidelijk meer in kaart laten brengen. De individuele patiënt blijft centraal staan, een op maat gemaakte aanpak is evident. Door participatie aan een congres als EULAR, blijf je up to date, en behoud - of liever versterk - je het enthousiasme voor de reumatologie."
 
 
 
Professor Rik Lories, UZ Leuven
EULAR 2016: een golf van enthousiasme over nieuwe behandelingen voor psoriasis artritis.
 
"Wanneer nieuwe geneesmiddelen beschikbaar worden voor de behandeling van patiënten, kan dit een globaal effect hebben op de ziekte waarvoor het nieuwe middel op de markt wordt gebracht. Het is dan ook geen toeval dat psoriasis artritis heel sterk in de kijker liep tijdens het voorbije EULAR congres. Immers, op korte tijd bekwamen niet één maar drie nieuwe middelen goedkeuring voor de behandeling van deze belangrijke chronische aandoening, en het lijstje lijkt nog niet afgelopen. Producten met de namen Cosentyx, Otezla en Stelara (in alfabetisch volgorde) liepen dan ook sterk in de kijker en drukten hun stempel op zowel de presentaties als de gesprekken in de wandelgangen tijdens het congres. En dat enthousiasme is uiteraard op zijn plaats: deze nieuwe geneesmiddelen, gericht op nieuwe doelwitten IL-17, IL12/23 en het PDE4 enzyme, zijn een zeer welkome aanvulling bij de reeds lang gebruikte en succesvolle anti-TNF strategieën. Maar, en dat is minstens even belangrijk op de lange termijn, naast de specifieke aandacht voor nieuwe behandelingen beweegt er ook enorm veel in het klinisch en translationeel onderzoek. Er is hernieuwde en toenemende aandacht voor evaluaties, voor scores, voor patient-reported outcomes en voor het mechanistisch begrijpen van deze complexe ziekte, zowel wat betreft de artritis als de relatie met de huidaandoening. Samengevat, EULAR2016 gaf aan psoriasis artritis eindelijk de aandacht die de ziekte reeds lang verdient."